Linux üzerinde windows programları
Linux’ta windows programları çalışır mı? Normalde: “hayır çalışmaz”.
Ama bir grup özgür yazılımcı Wine adını verdikleri projeyle bunu mümkün hale getirmişler. Peki bunu nasıl başarmışlar?
Programların çalışma mantığı, üzerinde çalıştıkları işletim sisteminin kütüphane fonksiyonlarını çağırarak bilgisayara hükmetme felsefesine dayalıdır. Windows, kapalı bir işletim sistemi olduğu için bu kütüphane fonksiyonları sadece Microsoft tarafından geliştirilmekte ve kodları kapalı tutulmaktadır, buna rağmen eğer siz aynı fonksiyonları, aynı isimde, aynı işleri, Linux üzerinde yapabilecek şekilde Linux için yazmayı başarabilirseniz Windows programlarının Linux’ta çalışmasını sağlayabilirsiniz., işte Wine geliştirme ekibi bunu başarmış, windows kütüphane fonksiyonlarını Linux için baştan yazmışlar.
Wine başarılı bir proje: Eğer öyle olmasaydı Google, Picasa’nın Linux sürümünü Wine altyapısı üzerinde yayınlamazdı. Hatta Google, Picassa’yı Wine üzerinde çalıştırabilmek için bu projeye katkıda bile bulunmuştu:
http://picasa.google.com/linux/index.html
Wine önemli bir proje: Linux kullanıcılarının en sık karşılaştığı 2 temel sıkıntıdan biri windows oyunlarını Linux’ta oynayamamak, diğeri ise kendileri için kritik programların Linux versiyonlarına alışamamak. Bu nedenle büyük bir isteğe sahip olsalar da, Windows’larından vazgeçemeye cesaret edemiyorlar, Wine bu cesareti verebilecek bir proje.
Wine hala geliştirilmekte, tüm windows programlarını henüz çalıştıramıyor ve bazıları gerçekten verimsiz çalışıyor ama düzgün çalışan uygulamaların kullanıcılar tarafından ipuçları ile birlikte paylaşıldığı siteye gözatınca yabana atılmayacak bir liste çıkıyor karşınıza:
http://appdb.winehq.org/
Geçen sene Pardus’un geliştirici ekibinden Wine deneyimlerimizle ilgili fikirlerimiz istenmişti. Şunları yazmıştım:
“Ocak 2006′da Pardus’u ilk kurduğum zamanlarda, Windows’suz olmayacağını düşünüyordum, bu nedenle wine çok ilgimi çekmiş üzerinde çok zaman harcamıştım. Bu dönemde ilk farkettiğim şey linux’çuların pek wine’dan hoşlanmadığı idi, dolayısıyla soru sormaya çekiniyor ve wine daha fazla gelişmez diye düşünüyordum.”
* * *
“Ben giderek Windows programlarına ihityacı azalan bir kullanıcıyım, Linux ve Pardus ile yeni tanışan bir çok kişiyi wine ile desteklemek gerektiğini düşünüyorum, bu cesaret verici olacaktır. Zaten her insanın içinde bulunan araştırma ve keşfetme içgüdüsü onları bir süre sonra kullandığı tüm programların Linux alternatiflerini bulmaya itecektir.”
Resimdeki gibi, bir Linux dağıtımında Wine sayesinde IE6.0, MS Power Point, Notepad ve Solitare’i bir arada görebilirsiniz:
