Sezer Yeşiltaş Blog

andLinux: Windows üzerinde Linux

Sonradan tanışmama rağmen kendime sadık bir Linux kullanıcısı diyebilirim. Evdeki diz üstü bilgisayarımda 2 seneyi aşkın süredir Pardus Linux kullanıyorum. Yıllardır Windows kullanıp birden Linux kullanıcısı olmak gerçekten kolay bir şey değil. Bu nedenle blogumda vmware,virtualbox gibi sanal makine programları tanıtıp merak edenlerin Windows’larına zarar vermeden bir Linux deneyimi yaşayabilecekleri yöntemler yazmaya çalıştım. Linux’a geçenler için de vazgeçemedikleri Windows programları için Wine, Pardus Linux üzerinde vmware kullanımı ve yine Linux üzerinde virtualbox ile windows kullanımı hakkında birşeyler yazmaya çalıştım.

Bugün yine benzer şekilde Windows yüklü bilgisayarınızda bir Linux işletim sistemi kullanmanızı sağlayacak bir yöntemden bahsedeceğim. Bu defa herhangi bir sanal makina yazılımı kullanmanıza gerek olmayacak, Linux’u direk Windows üzerinde çalıştırabileceksınız…

Linux, kabaca bilgisayarınızın aygıtlarına hükmeden bir çekirdek yazılımı ve bu çekirdeği kullanan servisler ve masa üstü yazılımları bütünü olarak düşünülebilir. Eğer bir Linux çekirdeğini Windows üzerinde çalıştırabilirseniz, bu çekirdeği kullanan diğer tüm programlarını da Windows üzerinde çalıştırmayı sağlayabilirsiniz. İşte bu düşünceyi Cooperative Linux başarmış. Kısa adı coLinux olan bu yöntem ile Linux çekirdeği Windows ortamında çalışabilir hale getirilmiş. Bu çekirdek Windows 2000/2003/XP ve 32 bit Vista üzerinde çalışabilmekte. Kurulum yapıldıktan sonra Windows üzerinde tüm fonksiyonları ile bir Linux işletim sistemine sahip olabiliyorsunuz.

coLinux‘tan, bir sanal makina üzerinde Linux çalıştırmaya oranla çok daha fazla performans alabiliyorsunuz, çünkü donanım parçalarınızın sümulasyonunu değil, direk kendilerini kullanabiliyorsunuz. Grafik arayüzleri gösterebilmek için ise açık kaynak kodlu Xming X Server‘dan faydalanmışlar, o da Windows ortamında çalışan çok başarılı bir X server yazılımıdır.

andLinux ise coLinux‘u kullanarak hazırlanmış ancak bünyesinde tam bir Ubuntu işletim sistemini barındıran bir program, her ikisi de açık kaynak kodlu projeler. Ubuntu, masaüstü Linux dağıtımları arasında en populer olanıdır, bu nedenle ben de andLinux kurmayı tercih ettim.

andLinux için iki seçeneğiniz var birisi XFCE, diğeri ise KDE masaüstü içeriyor. Eğer sadece server yazılımları çalıştıracağınız bir Linux ortamı istiyorsanız XFCE tercih etmeniz daha mantıklı olabilir. Gerçek bir masa üstü deneyimi yaşamak istiyorsanız KDE tercih etmelisiniz. Ben KDE masa üstünü tercih ettim.

• download sayfalarından tercih ettğiniz masa üstüne uygun andLinux’u indirebilirsiniz.
• İndirdiğiniz programı çalıştırdığınızda bir kurulum sihirbazı sizi yönlendirecek, Next tuşlarına basarak kurulumu kolayca yapabilirsiniz.
• Kurulum programı, GPL lisansı için onay istedikten ve kurulum lokaysonunu soracak daha sonra da andLinux’a ayrımak istediğiniz memory (hafıza) miktarını soracaktır, bu değeri en az 256 MB seçin, eğer bilgisayarınız 1GB’ın üstünde bir hafızaya sahipse 512 MB verebilirsiniz. Bu hafıza miktarı tamamen andLinux’a tahsis edilmeyecek, hafıza Windows ile paylaşılacak. Yani aslında siz bir üst sınır tayin etmiş oluyorsunuz, gerek olmadığı zamanlar verdiğiniz bu hafıza andLinux tarafından kullanılmayacak. Bu da sanal makina üzerinde Linux kullanmayla kıyaslayınca çok önemli bir özellik olarak ortaya çıkıyor.

• Kurulum programı ses özelliğini isteyip istemediğinizi sonra da uygulamanın otomatik başlatılmasıyla ilgili tercihinizi soracak.
  
• automatically as a NT service seçerseniz bilgisayarınız açıldığında andLinux otomatik olarak kullanılabilir durumda olacaktır.
• manually as a NT service seçerseniz services uygulamasından istediğiniz zaman kendiniz başlatmanız gerekecek.

• Kurulum programı, sahip olacağınız Linux ortamı ile Windows ortamı arasında dosya paylaşım yöntemini soracaktır. Ben Samba tercih ettim ama dosya paylaşımı sağlıklı çalışmadı, belki bir sonraki Samba ayarları ekranında hata yapmışımdır. Dosya paylaşımı için using COFS seçeneği daha kolay görünüyor.
• Kurulum bittikten sonra bilgisayarı muhakkak kapatıp açmak gerekiyor.

Bilgisayarı yeniden başlattıktan sonra sistem tepsisinde, hızlı başlat çubuğunda ve masa üstünde andLinux ile ilgili ikonlar göreceksiniz. Sistem tepsisinde KDE logosuna tıkladığınızda bazı uygulamalara hızlı erişim yapabildiğinizi göreceksiniz. Ayrıca hızlı başlat menüsüne yerleşen console programını kullanarak komut satırından istediğiniz programları çalıştırabilirsiniz.

Türkçe klavye ve bölge ayarlarınızı da yaptıktan sonra artık Linux ve Windows’u birlikte bilinen en konforlu şekilde kullanmaya başlayabilirsiniz:

• Sistem tepsisinde yer alan KDE menüsünden KControl programını çalıştırın.
• Regional & Accessibility menüsünden Keyboard Layout seçeneğine gidin.
• Available Layout bölümünden Turkey’i seçip ekleyin, sağ tarftaki listeden Turkey en üstte olacak şekilde sıralamayı değiştirin.
• Tarih ve saat ayarları için de System Administration menüsünden Date&Time seçeneğine gidin.
• Burada İstanbul’u seçin, ayarlar otomatik olarak yapılacak.
  

andLinux size bir KDE masaüstü sunmuyor ama KDE menüsünden veya komut satırından tüm programları çalıştırabilirsiniz.

Kurulumu yaptığınız dizinde, Launcher klasörünün altında menu.txt dosyasını düzenleyerek KDE menünüzü zenginleştirebilirsiniz. Yine bu klasörede menu.exe’yi çalıştırarak KDE menüsünün sistem tepsisine yerleşmesini sağlayabilirsiniz.

Launcher altında yer alan .exe uzantılı programları kullanarak, Windows’ta yer alan dosyaları Linux programları ile ilişkilendirebilirsiniz. Mesela .txt uzantılı dosyaları andKate.exe ile ilişkilendirirseniz artık tüm text dosyalarınız kate programı ile açılacaktır. Bu özellikle inanılmaz bir hibrid kullanım sağlayabiliyorsunuz.

Ubuntu 7.10 sürümünde ön tanımlı bulunan tüm programlar kurulu olarak geliyor ama siz daha fazla program kurmak isteyebilirsiniz, bunu da KDE menüsünde yer alan Synaptic programı ile yapabilirsiniz, siz sadece istediğiniz programı seçiyorsunuz, tüm bağımlılıklar Synaptic tarafından çözülüyor, indiriliyor ve kuruluyor:

Windows ortamlarında çalışmayan bir çok başarılı Linux programını artık işletim sisteminizin bir parçası gibi kullanabilirsiniz. andLinux’a ip ile 192.168.11.150 adresinden erişebiliyorsunuz. andLinux Windows’ta bulunan ağı kullanabiliyor, windows’tan erişebildiğiniz tüm ip’lere erişebiliyor, bir internet bağlantınız varsa bunu da otomatik olarak paylaşıyor.

Artık Windows yüklü iş bilgisayarımda da çok sevdiğim Linux programlarından uzak kalmayacağım

Siteniz için Canlı Destek Hizmeti

Google’ın Google Talk ürününe kattığı yeni bir özellik sayesinde web sitenizde ziyaretçilerinize anında destek verebileceksiniz. Google’ın bu müthiş servisi tabi ki ücretsiz. Yapmanız gereken hala yoksa bir Google hesabı açtırmanız, gerisi çok kolay.

Hizmetten faydalanmak için buradaki adresten alacağınız kod parçasını web sitenize koymanız gerekiyor, bu kod parçası sitenizde canlı destek için bir görsel oluşmasını sağlıyor. Bu görsel, çevrim içi ya da dışı olduğunuzu gösteriyor ve sizinle direk bir sohbet oturumu açılabilmesini sağlıyor. Görseli bir miktar özelleştirebilmenize de olanak sağlanıyor.

Bu servisin adı Google Chatback. Yukarıdaki sayfada görüldüğü üzere Kendinize bir takma isim ve görselinize bir başlık belirleyebiliyorsunuz. Daha sonra oluşan kodu sitenizin uygun bir yerine kopyalabilirsiniz. Eğer Google Talk üzerinden durumunuzu Meşgul olarak ayarladıysanız, görüşmeye kapalı durumda oluyorsunuz.

Bu servisi web sitenize koyduğunuzda gerçek Google hesabınız görüntülenmemektedir. Sizinle görüşenler ise Guest adında biri olarak size görünecektir.

Aşağıda sizinle görüşen kişinin ekranı yer almaktadır:

Burada ise size gelen sohbet talebini görüntüsü yer alıyor:

OpenDNS ile İçerik Filitreleme

Evinizde veya ofisinizde, işyerinizde, okul veya kütüphane gibi çocukların internet’e girdiği ortamlarda kablosuz veya kablolu ADSL ile kurduğunuz bir ağ varsa cinsellik, şiddet gibi çocuklar için istenmeyen içeriğe sahip sitelere girişi engellemek istiyorsanız OpenDNS kullanarak bunu sağlamanın maliyetsiz bir yönteminden bahsedeceğim.

DNS nedir nasıl çalışır?

OpenDNS ‘ten önce DNS nedir nasıl çalışır ona değinmek lazım. Tarayıcıların adres bölümüne bir web adresi yazdığınızda önce bir DNS sunucusuna erişirsiniz, DNS sunucusu yazdığınız web adresinin hangi fiziksel makine olduğunu tespit eder ve tarayıcınızı oraya yönlendirir. Yani DNS, web sitesi isimlerinin gerçekte hangi makinalar olduğunu (IP adreslerini) bilen sunuculardır. Eğer kendiniz herhangi bir DNS sunucu ayarı yapmadıysanız Telekom’un ön tanımlı DNS sunucularına erişirsiniz.

OpenDNS nedir? Özellikleri nelerdir?

OpenDNS, DNS hizmeti veren, Türkiye’de çok popüler bazı sitelerin kapatılmasıyla herkes tarafından bilinirliği artmış olan bir servistir. OpenDNS, yasalarca engellenen sitelere erişebilmeyi sağlayan iki adet DNS IP’sinden ibaret değildir elbette. Biraz özelliklerinden bahsedip aslında ne kadar kullanışlı bir servis olduğunu anlatmaya çalışacağım.

OpenDNS sayesinde,

• Kategorize edilmiş 4 milyon civarında cinsellik, korku, şiddet içerikli çocuklar için sakıncalı olabilecek web sitesine ve IP gizleme servisleri sunan web sitelerine girişi engelleyebilirsiniz.
• Bunların dışında sizin belirlediğiniz sitelere de girişi engelleyebilirsiniz.
• Banka gibi kritik bilgilerimizin bulunduğu siteler gibi davranıp kişisel veya banka bilgilerinizi ele geçirmeye çalışan (phishing) kötü niyetli siteleri engelleyebilirsiniz.
• Web adresi girerken yapılan yazım hatalarını düzeltilmesini sağlayabilirsiniz.
• Sık girdiğiniz WEB sitelerine kısayol isimleri tanımlayabilirsiniz.

OpenDNS ile Site Engelleme Nasıl Yapılır?

Bir siteye yasak koymanın en kolay yolu, DNS sunucularına xxx.com diye bir web sitesine erişim talebi geldiğinde bu isteği ilgili makinaya yönlendirmek yerine “bu siteye giriş engellenmiştir” yazılı bir sayfa dönmektir. Bu yasağı Telekom’un DNS sunucularına tanımladığınızda tüm Türkiye’ye bu yasağı uygulamış olursunuz. Ancak herkes istediği DNS sunucusunu kullanmakta özgürdür, bu nedenle DNS sunucunuzu değiştirip bu yasaktan etkilenmemek mümkündür.

OpenDNS ile kendi yasaklarınızı koyabilirsiniz, çünkü OpenDNS size bir DNS sunucusu hizmeti verirken aynı zamanda içerik filitreleme hizmeti de vermektedir. Filitre için St Bernard şirketinin iGuard database’ini kullanmaktadır. iGuard çok farklı kategorilerde WEB sitelerini kategorize etmektedir, bunlardan çocuklar için zararlı içeriğe sahip olanları OpenDNS‘in kullanımına açmış, OpenDNS isteğiniz doğrultusunda bu veritabanını kullanarak girmek istediğiniz web sitelerini engeller ya da izin verir.

iGuard’ın veritabanında olup da engellenmesini istemediğiniz siteleri belirtip sizin hesabınız için onları hariç tutmasını isteyebilirsiniz, ayrıca iGuard veritabanında olmayan ama engellenmesini istediğiniz siteler varsa onları da belirtip filitrelenmesini sağlayabilirsiniz.

OpenDNS’in servislerinden yararlanmak için hangi işlemler yapılmalı?

Asıl konumuz bu hizmetten nasıl faydalanacağımız. OpenDNS‘i başka hiç bir işlem yapmaya gerek kalmadan, sadece hizmet verdiği aşağıdaki iki IP adresini DNS sunucusu olarak tanımlayarak kullanabilirsiniz. Bu durumda içerik filitreleme ve diğer faydalı özellikleri kullanamazsınız ama mevcut DNS sunucularının koyacağı yasaklardan etkilenmezsiniz.

208.67.222.222
208.67.220.220

Eğer içerik filitreleme ve diğer özelliklerinden faydalanmak istiyorsanız aşağıdaki işlemleri sırasıyla gerçekleştimeniz gerekir:

1. Modeminizin DNS ayarlarını değiştirmelisiniz.
2. Bir OpenDNS hesabı açmalısınız
3. OpenDNS içerisinde Network tanımı yapmalısınız.
4. Dinamik IP kullananlar için Dinamik DNS kullanımı ile ilgili ayarları yapmalısınız.
5. İçerik Engelleme ile ilgili ayarları yapmalısınız.

Bu işlemleri sırayla açıklamaya çalışacağım:

Modemin DNS ayarlarını değiştirme

DNS ayarı her modem için farklılık gösterir, biraz araştırarak kendi modeminiz üzerinde DNS sunucularını nasıl değiştirebileceğinizi bulabilirsiniz. Genelde tarayıcınıza http://192.168.1.1 veya http://192.168.2.1 yazarak modeminizi yönetecebileceğiniz arayüze erişebilirsiniz, benim kullandığım Robotics kablosuz ADSL modemde, menüden System->DNS seçeneklerine tıklayarak DNS sunucularını değiştirebileceğim sayfaya erişebiliyorum.
DNS sunucularını şu adreslerle değiştirin:
208.67.222.222 208.67.220.220
Yeni sunucuların devreye girebilmesi için modeminizi kapatıp açmanız yeterli.

Dikkat: DNS sunucularını bilgisayarınızın network ayarlarından da değiştirebilme şansınız var ama bu değişiklik sadece sizin bilgisayarınız için geçerli olur, eğer modeminiz ile internete bağlanan tüm bilgisayarlarda OpenDNS özelliklerinin kullanılmasını istiyorsanız DNS değişikliğini modem üzerinde yapmalısınız.

OpenDNS hesabı açma

Bu adresi kullanarak bir hesap açmalısınız.

Network tanımlama

• Hesabınızla sisteme giriş yaptıktan sonra NETWORKS sekmesine tıklayın.

• Otomatik olarak internette yer aldığınız IP adresi ekrana gelecektir, Label bölümüne bir isim verip Add This Network düğmesine tıklayın.
• Size bir email gönderilerek onay istenecek.
• Emailinizi açıp size gönderilen onaylama linkine tıklayın, açılan sayfa sizin o anki IP’nizi network oluşturulurken verilen IP ile karşılaştırır, aynı ise Network oluşturmanıza izin verilir. Bu onay mekanizması ile başkalarına ait internet bağlantıları için bir engelleme işlemi yapmanızın önüne geçiliyor.

Dinamik IP ayarları

Öncelikle bunu neden yapıyoruz ondan bahsedeyim: Genelde kullandığımız ADSL modemler sabit bir IP almazlar, her bağlantı kurduğumuzda farklı bir IP adresi alırlar, bu durum OpenDNS’in bizi tanımasına engel olur çünkü OpenDNS bizim modemimizi kullanarak internete giren bilgisayarları bu IP adresinden tanır. OpenDNS’in bizi tanıyabilmesi için yapılması gereken her IP değişikliğinin OpenDNS’e iletilmesidir.

OpenDNS bu iş için DNS-O-MATIC diye başka bir servis geliştirmiş, bu servisi kullanarak IP değişikliklerini OpenDNS’e ileteceğiz.

• Öncelikle bu adresten OpenDNS hesabınızda kullandığınız kullanıcı ve şifre ile girişi yapın.
• Add Service deyip gelen açılır listeden OpenDNS seçin.
• OpenDNS hesabınızla tanımladığınız Networkunuzu seçin.

• Şimdi ana bilgisayarınıza ya da sürekli internete bağlı kalan ya da en çok bağlı kalan bir bilgisayara, IP’nizde meydana gelecek değişiklikleri ileten bir program kurmalısınız. Bu adreste bu işi yapan birçok alternatif program var.
• Bu programlardan Windows için ücretsiz ve kullanımı en kolay olanı DNS-O-MATIC Updater. Bu programı indirin ve çalıştırın.
• Username Password bölümüne OpenDNS hesabınızın bilgilerini girin.

• Sitem tepsisine yerleşen ikonu bulup sağ tıklayarak Enable Autostart özelliğini seçin.

• Bu işlemlerden sonra OpenDNS sitesine giriş yapıp SETTINGS sekmesine tıklayın. Sol tarafta gelecek seçenek listesinden Set Up a Dynamic IP linkine tıklayın, gelen ekrandan Enable Dynamic IP Update kutsuna tıklayın.

İçerik Filitreleme İşlemleri

• SETTINGS bölümüne tıklayın.
• Sol tarfataki seçeneklerden Adult Site Blocking linkine tıklayın.
• İstediğiniz kategorileri tıklayarak filitrelenmesini sağlayın. Egellemeleri belirledikten sonra filitrenin devreye girmesi veya devreden çıkması 3-5 dakika sürebiliyor.
• Bu sayfada, filitrelenen web sitelerine giriş yapılmak istendiğinde tarayıcıya gelecek uyarı mesajını değiştirebilirsiniz.