OpenDNS ile İçerik Filitreleme
Evinizde veya ofisinizde, işyerinizde, okul veya kütüphane gibi çocukların internet’e girdiği ortamlarda kablosuz veya kablolu ADSL ile kurduğunuz bir ağ varsa cinsellik, şiddet gibi çocuklar için istenmeyen içeriğe sahip sitelere girişi engellemek istiyorsanız OpenDNS kullanarak bunu sağlamanın maliyetsiz bir yönteminden bahsedeceğim.
DNS nedir nasıl çalışır?
OpenDNS ‘ten önce DNS nedir nasıl çalışır ona değinmek lazım. Tarayıcıların adres bölümüne bir web adresi yazdığınızda önce bir DNS sunucusuna erişirsiniz, DNS sunucusu yazdığınız web adresinin hangi fiziksel makine olduğunu tespit eder ve tarayıcınızı oraya yönlendirir. Yani DNS, web sitesi isimlerinin gerçekte hangi makinalar olduğunu (IP adreslerini) bilen sunuculardır. Eğer kendiniz herhangi bir DNS sunucu ayarı yapmadıysanız Telekom’un ön tanımlı DNS sunucularına erişirsiniz.
OpenDNS nedir? Özellikleri nelerdir?
OpenDNS, DNS hizmeti veren, Türkiye’de çok popüler bazı sitelerin kapatılmasıyla herkes tarafından bilinirliği artmış olan bir servistir. OpenDNS, yasalarca engellenen sitelere erişebilmeyi sağlayan iki adet DNS IP’sinden ibaret değildir elbette. Biraz özelliklerinden bahsedip aslında ne kadar kullanışlı bir servis olduğunu anlatmaya çalışacağım.
OpenDNS sayesinde,
- Kategorize edilmiş 4 milyon civarında cinsellik, korku, şiddet içerikli çocuklar için sakıncalı olabilecek web sitesine ve IP gizleme servisleri sunan web sitelerine girişi engelleyebilirsiniz.
- Bunların dışında sizin belirlediğiniz sitelere de girişi engelleyebilirsiniz.
- Banka gibi kritik bilgilerimizin bulunduğu siteler gibi davranıp kişisel veya banka bilgilerinizi ele geçirmeye çalışan (phishing) kötü niyetli siteleri engelleyebilirsiniz.
- Web adresi girerken yapılan yazım hatalarını düzeltilmesini sağlayabilirsiniz.
- Sık girdiğiniz WEB sitelerine kısayol isimleri tanımlayabilirsiniz.
OpenDNS ile Site Engelleme Nasıl Yapılır?
Bir siteye yasak koymanın en kolay yolu, DNS sunucularına xxx.com diye bir web sitesine erişim talebi geldiğinde bu isteği ilgili makinaya yönlendirmek yerine “bu siteye giriş engellenmiştir” yazılı bir sayfa dönmektir. Bu yasağı Telekom’un DNS sunucularına tanımladığınızda tüm Türkiye’ye bu yasağı uygulamış olursunuz. Ancak herkes istediği DNS sunucusunu kullanmakta özgürdür, bu nedenle DNS sunucunuzu değiştirip bu yasaktan etkilenmemek mümkündür.
OpenDNS ile kendi yasaklarınızı koyabilirsiniz, çünkü OpenDNS size bir DNS sunucusu hizmeti verirken aynı zamanda içerik filitreleme hizmeti de vermektedir. Filitre için St Bernard şirketinin iGuard database’ini kullanmaktadır. iGuard çok farklı kategorilerde WEB sitelerini kategorize etmektedir, bunlardan çocuklar için zararlı içeriğe sahip olanları OpenDNS‘in kullanımına açmış, OpenDNS isteğiniz doğrultusunda bu veritabanını kullanarak girmek istediğiniz web sitelerini engeller ya da izin verir.
iGuard’ın veritabanında olup da engellenmesini istemediğiniz siteleri belirtip sizin hesabınız için onları hariç tutmasını isteyebilirsiniz, ayrıca iGuard veritabanında olmayan ama engellenmesini istediğiniz siteler varsa onları da belirtip filitrelenmesini sağlayabilirsiniz.
OpenDNS’in servislerinden yararlanmak için hangi işlemler yapılmalı?
Asıl konumuz bu hizmetten nasıl faydalanacağımız. OpenDNS‘i başka hiç bir işlem yapmaya gerek kalmadan, sadece hizmet verdiği aşağıdaki iki IP adresini DNS sunucusu olarak tanımlayarak kullanabilirsiniz. Bu durumda içerik filitreleme ve diğer faydalı özellikleri kullanamazsınız ama mevcut DNS sunucularının koyacağı yasaklardan etkilenmezsiniz.
208.67.222.222
208.67.220.220
Eğer içerik filitreleme ve diğer özelliklerinden faydalanmak istiyorsanız aşağıdaki işlemleri sırasıyla gerçekleştimeniz gerekir:
- Modeminizin DNS ayarlarını değiştirmelisiniz.
- Bir OpenDNS hesabı açmalısınız
- OpenDNS içerisinde Network tanımı yapmalısınız.
- Dinamik IP kullananlar için Dinamik DNS kullanımı ile ilgili ayarları yapmalısınız.
- İçerik Engelleme ile ilgili ayarları yapmalısınız.
Bu işlemleri sırayla açıklamaya çalışacağım:
Modemin DNS ayarlarını değiştirme
DNS ayarı her modem için farklılık gösterir, biraz araştırarak kendi modeminiz üzerinde DNS sunucularını nasıl değiştirebileceğinizi bulabilirsiniz. Genelde tarayıcınıza http://192.168.1.1 veya http://192.168.2.1 yazarak modeminizi yönetecebileceğiniz arayüze erişebilirsiniz, benim kullandığım Robotics kablosuz ADSL modemde, menüden System->DNS seçeneklerine tıklayarak DNS sunucularını değiştirebileceğim sayfaya erişebiliyorum.
DNS sunucularını şu adreslerle değiştirin:
208.67.222.222 208.67.220.220
Yeni sunucuların devreye girebilmesi için modeminizi kapatıp açmanız yeterli.
Dikkat: DNS sunucularını bilgisayarınızın network ayarlarından da değiştirebilme şansınız var ama bu değişiklik sadece sizin bilgisayarınız için geçerli olur, eğer modeminiz ile internete bağlanan tüm bilgisayarlarda OpenDNS özelliklerinin kullanılmasını istiyorsanız DNS değişikliğini modem üzerinde yapmalısınız.
OpenDNS hesabı açma
Bu adresi kullanarak bir hesap açmalısınız.
Çok fazla bilgi sorulmuyor gibi ama bir çok özelliği kullanabilmek için bilgilerinizi güncellemeniz gerekiyor. Bunun için hesap oluşturup siteye giriş yaptıktan sonra sağ üst tarafta bulunan kullanıcı adınıza tıklayın. Aşağıda gördüğünüz tüm bilgilieri eksiksiz doldurun.
Network tanımlama
- Hesabınızla sisteme giriş yaptıktan sonra NETWORKS sekmesine tıklayın.
- Otomatik olarak internette yer aldığınız IP adresi ekrana gelecektir, Label bölümüne bir isim verip Add This Network düğmesine tıklayın.
- Size bir email gönderilerek onay istenecek.
- Emailinizi açıp size gönderilen onaylama linkine tıklayın, açılan sayfa sizin o anki IP’nizi network oluşturulurken verilen IP ile karşılaştırır, aynı ise Network oluşturmanıza izin verilir. Bu onay mekanizması ile başkalarına ait internet bağlantıları için bir engelleme işlemi yapmanızın önüne geçiliyor.
Dinamik IP ayarları
Öncelikle bunu neden yapıyoruz ondan bahsedeyim: Genelde kullandığımız ADSL modemler sabit bir IP almazlar, her bağlantı kurduğumuzda farklı bir IP adresi alırlar, bu durum OpenDNS’in bizi tanımasına engel olur çünkü OpenDNS bizim modemimizi kullanarak internete giren bilgisayarları bu IP adresinden tanır. OpenDNS’in bizi tanıyabilmesi için yapılması gereken her IP değişikliğinin OpenDNS’e iletilmesidir.
OpenDNS bu iş için DNS-O-MATIC diye başka bir servis geliştirmiş, bu servisi kullanarak IP değişikliklerini OpenDNS’e ileteceğiz.
- Öncelikle bu adresten OpenDNS hesabınızda kullandığınız kullanıcı ve şifre ile girişi yapın.
- Add Service deyip gelen açılır listeden OpenDNS seçin.
- OpenDNS hesabınızla tanımladığınız Networkunuzu seçin.
- Şimdi ana bilgisayarınıza ya da sürekli internete bağlı kalan ya da en çok bağlı kalan bir bilgisayara, IP’nizde meydana gelecek değişiklikleri ileten bir program kurmalısınız. Bu adreste bu işi yapan birçok alternatif program var.
- Bu programlardan Windows için ücretsiz ve kullanımı en kolay olanı DNS-O-MATIC Updater. Bu programı indirin ve çalıştırın.
- Username Password bölümüne OpenDNS hesabınızın bilgilerini girin.
- Sitem tepsisine yerleşen ikonu bulup sağ tıklayarak Enable Autostart özelliğini seçin.
- Bu işlemlerden sonra OpenDNS sitesine giriş yapıp SETTINGS sekmesine tıklayın. Sol tarafta gelecek seçenek listesinden Set Up a Dynamic IP linkine tıklayın, gelen ekrandan Enable Dynamic IP Update kutsuna tıklayın.
İçerik Filitreleme İşlemleri
- SETTINGS bölümüne tıklayın.
- Sol tarfataki seçeneklerden Adult Site Blocking linkine tıklayın.
- İstediğiniz kategorileri tıklayarak filitrelenmesini sağlayın. Egellemeleri belirledikten sonra filitrenin devreye girmesi veya devreden çıkması 3-5 dakika sürebiliyor.
- Bu sayfada, filitrelenen web sitelerine giriş yapılmak istendiğinde tarayıcıya gelecek uyarı mesajını değiştirebilirsiniz.
Herhangi bir engellenmiş siteye girmek istediğnizde tarayıcınıza gelen görüntü:
- Your Logo bölümüne kurumunuzun logosunu koyabilirsiniz, filitrelenen içerikler için gelen mesajlar bu logo ile görüntülenecektir.
- Whitelist bölümünde OpenDNS tarafından engellenmiş olmasına rağmen girişine izin vermek istediğiniz istisna siteleri belirtebilirsiniz.
- Phishing Site Blocking bölümünde yanıltıcı bilgiler ile kişisel ya da finansal bilgiler elde etmeye çalışan siteleri engelleyebilirsiniz.
- Domain Blocking bölümünde OpenDNS tarafından engellenmeyen ama sizin engellenmesini istediğiniz siteleri belirtebilirsiniz.
- Stats and Logs bölümünden, modeminizden kaç siteye erişilmiş, hangi siteler engellenmiş gibi istatistiksel raporlar alabilirsiniz.
- Network Shortcuts bölümünde çok kullanılan sitelere kısayollar tanımlayabilirsiniz. Mesela tarayıcınıza sadece g girerek http://www.google.com adresine gidilmesini sağlayabilirsiniz.
- Typo Corrections bölümünde bu servisi aktive ederek, en çok yapılan yazım hatalarını tespit edilmesini ve düzeltilmesini sağlayabilirsiniz. Mesela www.openoffice.og ya da www.yahoo.cmo yazsanız da doğru adreslerin geldiğini göreceksiniz.
- Typo Exceptions bölümünde yazım hatası denetiminin yapılmasını istemediğiniz kelimeleri belirtebilirsiniz.
Dinamik IP ve DNS hakkında daha ayrıntılı bilgi şu yazıda bulabilirsiniz. Eski olmasına rağmen blog’umun en çok ziyaret edilen sayfalarından biridir…
